حج

بسم الله الرحمن الرحيم

ګـرانه حج ته تـلـونـکـی اسـلام عـلـيـکم و رحمة الله و بـرکاة

ډيره محـترمه پاک رب العـزت څومره ښايـسته موقـع درته په لاس درکړه چه ته محتـرم ئي د خپل ځان ميلمه کړی ګوره فـکر وکـړه چه په ډير يـوه لوړ مـقام کشی ميـلمه شوی ئی چه دا مقام د الله تعلی په ټـولـو مـخلـوقـاتـو کشی نشـته بـلـکه صرف همدا يـوه کـعبـه شريـفه(د الله تعلی کور) دی چه ته ورته ميلمه شوی ئی نـو ته هلـته بايـد څه وکـړی چه د کـور خاونـد له تا څـخه راځی شی نـو ته ای ګـرانه خپل کړو او وړو ته متـوجه اوسه او هميـشه دا په فـکر کشی ولـره چه ته هلـته( په بيت الله شريـفی کشی) د الله تعلی له نورو ميلمنـو سره ئی کوم چه الله پاک هغوی له اسيا، افريـقا، اروپا، امريـکا او نورو ځايـونـو څـخه ميلمانه کړی نو ته به د هغوی څـنـګه خدمت کوی او ته ئی چه هم له همدی لری ځايه څخه ميلمه کړی ئی او دا موقـع بـيـا تـاته په لاس نه درځی نـو ته به څـومـره عبـادت کـوی  چه د هغه اجر او ثواب يـو په لـکه دی ته که په خپل کور کشی يـولک شـپـی او ورځی عبادت وکړی هلـتـه يوه شپه او ورځ ورسره مساوی دی نو ګـوره مه غافـله کـيـژه بـيـا به ارمان کړی او خـپـله يـوه ثـانـيـه وخت هم بـيـکاره مه تير وه د الله تعلی نورو مخلـوقاتوته ضررمه رسوه او ورسره نيـکی کـوه الله تعلی ئی يو لک چـنـده اجر در کوی، نـظافت وساته چه نيمی د ايمان دی د بيت المال مال مه خرابـوه په هغو عمارو کشی چه اوسی هغه اکـثـره ئی وقـف شوی عماری دی د لـفـتـونـو ټـولی تکمی مه وهه که پورته ځی دپورته تګ تـکمه ووهه که کـښته ځی د کـښته تګ تـکمه ووهه او لـيـږ صبر وکړه چه لـفت درته راورسيـږی اوکه ته دواړه تـکمی وهی نو هم خپل وخت ضايـع کوی او هم د نورومسلمانانـو او ګوره د هغه ظرفيت هم په نظر کی ولـره د لسـو نـفـرو په عوض دوه لس نـفـره مه پـکشی سپـريـږی خدای ناخواسته چه درپـسی ونه شګيـګی په موټرونو کشی او دبـيـروبار په نورو ځايـونـو کشی هيـڅ مـه ورخطا کـيـږه لـيـږ صبـرکوه هلته د الله تعلی په کورکشی هرشی زيات دی او هيڅکله به ته پاته نشی  په لـيـږ صبـر سره هم ثواب ځانـته ګـټی اوهم خپل مقصد او ګوره خوب کول هم د ضرورياتو له جملی څخه دی د ستا ملـګری کله چه ويـده کيـږی نو په کوټه کشی په زوره مه غـګيـګه هميشه په هرځای کښی چه د غـګيدا ضرورت ولری ډير په ادب او ورو غـګيګه، له زوره څـخه په هيـڅ ځای کشی کارمه اخله سر تمبه ګی مـکوه هميشه صبر کوه ځـکه چه الله تعلی له صابريـنـو سره وی له سپـيـنـګيروسره کومک کوه که چا لاره ورکه کړی وی او تاته معلومه وی هغه ته لاره وروښيه.

حج:

 حج په لغات کښـی د لوی او غټ کار ارادی ته ويل کيـږی او په شريعت کښـی عبارت له زيارت کولو د مخصوص ځای په مخصوص وخت په خاصو عملونو پر ځای کولوسره دی. حج پر هر هغه مسلمان چه عاقل، بالغ، ازاد، صحت منـد وی او دلاری د توښی(دسفرد خرچی)  قدرت ولری امنيت دلاری سالم وی، د سپار لۍ وسيله( که خپل ئی وی يا کرائي) ولری او همدارنـګه دخپل عيال خرچه دده تر راتـګه ولری په ټول عمر کی يو ځل فرض دی او کله چه حج پر چا فرض شو نو تر هغو چه ادائی نکړی دده له ذمی څـخـه په ناداری اويا مسکنيت نه خلاصيـژی.همدارنګه له زنانه سره ميړه ئی او يا شرعی محرم (هغه اشخاص دی له کومو سره چه ددی نـکاه نـدی روا لـکه پلار، ورور، تره، ماما، زوی) ئی بايد ور سره وی بـغيـر له هغه ئی حج جائيـز ندی(( بدون د مـکی مـکرمی له اوسيدونـکو څخه کوم چه په داخل د شرعی قـصر(چه د يوی شپی او ورځی د سفر فاصله ده) په فاصلی کښـی اوسيـږی))، شرعی محرم بايد بالغ او با ديانـته وی، که ښځه شرعی محرم ولری ميـړه ئی حق نلری چه دا له فرضی حج څخه منـع کړی، که ښځه د طلاق په عده کښـی وه حج ته نشی تلی، که پر چا حج فرض ؤ مګر بي پروائی ئي وکړه تر هغو چه مريض يا ړوند شواويا زنانه تر هغو مـحرم پـيـدانـکړ په داسی حال کښـی دوی بايد د مرګ په حالت کښـی وصيت وکړی چه نور ئي په عوض حج وکړی، که څوک مړ شو اوله هغه څخه دومره مال پاته شو چه دده ټول قرضونه او تـکـفـيـن پر خلاص شول او دده د دارائی له دريمی حصی څخه دده له پاره حج پر کيده پر ورثه ئی لازمه ده چه ده ته حج وکړی او که ئی ونکړی دوی پر ګناهګار کيـږی، پر ړانده حج فرض ندی، کله چه حج پر چا فرض شی په هغه کال بايد حج وکړی،که کوچنی په کوچنيوالی کښـی حج کړی وی کله چه دی بلوغ ته ورسيـږی او غنی وی نو بايد ددوهم ځل له پاره حج وکړی، که څوک د حج مصارف ولری مګر د مدينی منوری ونلری د حج فرضونه د ادا کړی او مديـنـی منوری ته نه تګ ورته هيڅ ګـناه نلـری.

دحج فرضونه: احرام- په عرفات کښـی دريـدل- طواف د بيت الله شريـفی.

دحج واجبات: د اخـتر د لمړۍ ورځی د لمر ختـو څخه په مزدلـفه شريـفـی کښـی تـم کيـدل- د صفا او مروه تر منـځ سعی(منډی وهل)- رمی(شيطان ويشتـل)- طواف وداع د هغو اشخاصو له پاره کوم چه د ميقات څخه د باندی منـطقو څخه راغلی ویـ د ويښتـانو لنډول يا دسر خريل- تر لمر وليدو پوری په عرفات کښـی تم کيدل- د قارن او متمتـع حاجی له پاره د قربانی ذبـح کول- دمفرد له پاره په رمی کښـی حلق(خريل) او د قارن او متمتـع له پاره په رمی(جمره وهل) کښـی ذبح(قربانی) او حلق- د اختر په دريـو ورځو کښـی طواف- په حرم شريـف کښـی د ويښتانو کمول يا سر خريل- د اختر په ورځو کښـی حلق يا قصر(لنډول).

دحج سنـتـونه: طواف د قدوم د قارن او هغه شخص له پاره چه د ميـقات څخه د باندی(بـهر) ځايه راځی- رمل او اضطباع(تيز تګ) په هغه طواف کښـی چه د سعی اراده په صفا او مروه کښـی ولری- منی ته تلل د مياشت په اتمه نيټه او هلته د شپی تيرول- د عرفی په ورځ کله چه لمر راوخيـږی له منی څخه عرفات ته تلل- د اختر د شپی تيرول په مزدلفه شريـفه کښـی-په عرفات کښـی غسل کول- په منی کښـی د اختر د شپـو تيرول.

په حـج کـشـی د دعا د قـبـولـيـدلـو ځايـونه: ۱- په طواف د بيت الله شريفی ۲- په ملتـزم شريـف کـشي   ۳- د ميزاب رحمت لاندی ۴- په داخل د کعـبـی شـريـفـی کشـی ۵- د صـفـا او مروه په غـونـډيو ۶- دسـعـیـی په وخت کـشی ۷- د مقام ابراهـيم عليه السلام شاته ۸- په عرفات کـشی ۹- په مـزدلـفـه کـشی ۱۰- د جمـری وهـلـو په وخـت کـشی

محترم حج کونکی دلته زه د حج سفر مديـنی منوری ته له تګ څخه شروع کوم اوکه تاسو له خپل ټاټـوبی څخه د کعبي شريـفـی په لور حرکت کوی نو بـيا تاسو د کعبی شريـفی ته له تګ څخه شروع وکړی.

مدينی منوری ته تګ:

محترمو د حضرت خاتم الـنـبـيـن  صلی الله عليه وسلم د مبار کی روضـی زيارت کول له بـهتـريـنـو مستـحباتو څخه دی حتي واجـبـو ته نـږدی دی رسول اکرم صلی الله عليه وسلم فرمائی  مَنْ زَارْ قَبْرِی وَجَبّتْ لَهُ شَفَا عَتِی  يعنی هرڅوک چه د زما دقبر زيارت وکړی هغه لره زما شفاعت واجبـيـږی اوبل ځای فرمائی ترجمه: هغه څوک چه د زما زيارت لره راشی او بغـيـر لـدی بل مقصد ونلری پر ماثابت ده چه د قيامت په ورځ د هغه شفاعت کوم اوبل ځای فرمائی ترجمه: هغه څوک چه حج وکړی اود زما دقبر زيارت وکړی د ما له وفات څخه وروسته داسی دی لـکه چه د زما په ژوند ئی زما زيارت کړی وی بل حديـث شريف ده : مَنْ صَلّی فِی مَسْجِدِیْ اَرْبَعِيْنَ صَلّا ةَ لَا تَـفُـوتَهُ صَلَا ة کُتِـبَـتُ لَهُ بَرَاَ ةُ مِنَ النَارِی وَنَجَا ةُ يَوْمَ  الَّقِيَامَةِ  ترجمه څوک چه زما په مسجد کشـی  څلويښت لمونځونه داسی ادا کړی چه له هغه څخه هيڅ لمونځ قضا نشی هغه ته د دوزخ له اوره څخه خلاصون او نجات د قيامت په ورځ ورته ليکل کـيـږی

مدينه منوره هغه شهر دی چه په هغه کشی د حضرت محمد مصطفی  صلی الله عليه وسلم مبارکه روضه ده چه له برکته به ئی هميشه هلته خوښ او خوشحاله ئی او د هغه ځای خاطره به د هيڅکله هم له ياده څخه ونه وځی  نو محترمه کله چه په طياره( الوتکه)  کشی ئی اويا هم په موټر کشی ئی نو هغه وخت چه سترګی د په حرم شريف ولګيګی  په جهرسره ووايه( زنانه د په جهر نه وائی) اصلاةُ اسلام عليکَ يا نَبِیْ الله اصلاةُ اسلام عليکَ يا محمد رسول الله اصلاةُ اسلام عليکَ يا حَبِـيـب الله او کله چه حرم شريف ته داخل شوی نو بهتره ده چه له باب سلام څخه په داسی حال کشـی چه غسل د کړی وی نوی يا پاکی جامی د په تن وی اوپه ډير ادب اول ښۍ پښه د ننه کړه او ووايه اَعُوْذُ بِا اللهِ العَظِيمْ وَ بِوَجههِ الْکَرِيمْ  وَ سُلطَانّهُ القَدِيمْ مِن ْالشَيطَان الرَجِيمْ، اَلسَلَامْ عَلَيْکَ ايُهَا النَبِیُ وّ رَحمَةُ الله وَ بَرَکَاتُه، السَلَا مُ عَلَينَاوَ عَلَی عِبَادِ اللهِ الصَلِحِينْ، اللَهُمَّ اغفِرلِی ذَنُوبِی وَ اَفتحْ اَبوَابَ رَحْمَتِکَ  يعنی پناه غواړم  د لوی خدای پاک د هغه په باکرمه ذات او دهغه په قديمه پادشاهی سره له رټل شوی شيطان څخه، سلام د وی پرتا ای پيغمبره او رحمت برکت د الله، سلام د وی پر ما او پر نيـکو بـنـدګانو، ای الله زموګ ګناهونه وبـښه او خپل د رحمت دروازی زموګ پر مخ خلاصی کړه.  کله چه مخکی ولاړی نو چپ لاس ته چه هلته رياضة الجنت دی داخل شه او دوه رکعاته لونځ د تحية المسجد وکړه له لمانځه وروسته د پاک الله تعلی شکر وکړه چه دومره لوی نعمت ئی درته درکړ بيانو د زيارت لپاره ولاړشه او ډير په ادب سره بدون لدی چه په پنجرو لاس ووهی يا ئی مچ کړی په ډيره کراره اواز ووايه  الصلاة و السلام عليک يا رسول الله  او هغه دعا ګانی چه په هغه کشي درود اوسلام پر نبي  صلی الله عليه وسلم وی ووايه او همدارنګه که چا په وطن کشی دين درکړی وی چه زما سلام پر حضرت محمد صلی الله عليه وسلم وايه نو پر همدی ځای کشی ووايه السلام عليک يا رسول الله  مِنْ ………(د هغه شخص نوم واخله)  بيانو يو متر نور مخ ته ولاړشه او پرحضرت ابوبکرصديق رضی الله عنه ته چه دهغه مقبره دی سلام ووايه ( د حضرت ابوبکرصديق رضی الله عنه قبر د حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د قبر شاته ده) بيانو يو متر نور مخ ته ولاړشه او پرحضرت عمر فاروق رضی الله عنه ته چه دهغه مقبره دی سلام ووايه ( دحضرت عمر فاروق رضی الله عنه قبر د حضرت ابوبکرصديق رضی الله عنه دقبر شاته ده)او وروسته خپل ځان نورومسلمانانواو هغه چا چه دعا ئی درڅخه غوشتی دعاګانی وکړه محترمه دلته د هر عبادت په مقابل کشـی پاک الله درته پنځوس زره چنده ثواب در کوی کوشش وکړه چه دتهجد دلمانځه د اذان په وخت کشی ځان حرم شريف ته ورسوی او دتهجد لمونځ وکړی (په حرميـن شريـفـيـن کشی د تهجد د لمانځه له پاره هره شپه د سهار د اذان څخه د مخه جدا اذان کيـژی) او همدارنګه د صلواة التسبيح او نور نـفلی لمنځونه او د قران الـکريم ختم کوه تر څو چه څلويښت فرض لمنځونه د پوره شی او له هغه وروسته کله چه مـکی مـکرمی اويا د خپل کورطرف ته حرکت کوی نو بـيابه هم  مبارکی روضی ته ځی او خدای په امانی به کوی. په مدينه منوره کـشی ددی زيارتونو کول اجر اوثواب لری:په روضه مـبـارکه کـشی د ابو لبابه رضی الله عنه د پائی( کومه چه ابو لبابه رضی الله عنه پر هغی څان تړلی وه اوتر هغـو ئی ځان خلاص نکړ تـر څو چه الله جل جلا له ئی تـو به قـبـوله کړه) د الحـنـا نه پايه(  هغه پايه ده کومی چه د حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د بـيـا نـيي په وخت کـشی ئی تر هغو ژړل تر څو چه حضرت محمد صلی الله عليه وسلم هغه په غيګ کشی ونـيـو له، د رو ضی مبارکی شرق( ختيځ) ته جنت البقيع( په کومه کـشی چه په زرهاوه صحابه کرام، اهل بيت د احد او د بدر شهيدان پکشی مدفون دی)، د بدر کلی( جنوب غرب د مدينـی مـنـوری ته)، جبل احد( شمال د مديـنـی منـوری ته) چه هلته د حضرت حمزه رضی الله تعلی عنه د حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د تره قبر هم دی او حضرت محمد صلی الله عليه وسلم به هرکال دا زيارت کاوه، مسجد قـبـا(دمسلمانانو اولين جومات دی چه پخپله حضرت محمد صلی الله عليه وسلم د اول ځل لپاره چه مدينی منوری ته ورسيده د هغه په جوړونه کشی کارکړی ده او مسلمانانو په هغه کشی په شکاره لمونځ کړی ده حديث شريف دی: څوک چه مسجد قبا ته راشی اوپه هغه کشی دوه رکعاته لمونځ ادا کړی د عمری معادل اجر او ثواب ورکول کيـږی) ، مسجد قبـلـتـيـن هغه مسجد شريف ده چه په هغه کشـی حضرت محمد صلی الله عليه وسلم دوه قبلو ته يعنی بيت المقدس او کعبی شريفی ته لمونځ کړی ده ، مسجد الفـتـح( شمال غرب د مديـنـی منـوری ته) په همدی ځای کشی په حضرت محمد صلی الله عليه وسلم باندی د پاک الله جل جلاله څخه د خندق د غزوه د فتح زيری شوی ده، مسجد ميقات چه د مسجد ذوالحليفی په نوم سره هم ياديـژی او هغه حاجيان چه له مدينی منوری څخه کعبی شريفی ته ځی له همدی ځايه احرام تړی.

مکی مکرمی ته تګ:

ګرانه کله چه له خپا ټاټوبی( کور) څخه  حرکت کوی که د الوتـکی په واسطه ځی او دستا الوتـکه د جدی په هوائی ميدان کشی راکوزيـږی نو غسل وکړه يا اودس بايد وکړی چه غسل بهتره دی او دوه ټوټی نوی يا مينـځل شوی پاک لباس چه ګنډل شوی نه وی بايد واغوندی يو د د ځان له پاره لنګ کړی اوبل د له ځانه را تاو کړی، عطر د ووهی، سر د پټ کړی او دوه رکعاته لمونځ د وکړی له لمانځه څخه وروسته د سر لوڅ کړی اوداسی نيت د وکړی  اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْحَجَّ فَيَسَّرْهُ لَیْ وَ تَقَبَّلْهُ مِنّی ای الله زه د حج نيت لرم ما لره ئی اسان کړی او ته ئی قبول کړی  دا د مفرد حج نيت دی او که د حج او عمری د دواړو نيت ولری او وغواړی چه د حج او عمری تر منځ احرام مات کړی نو ديـته حج تمتـع ويل کيـږی او نيت ئی داسی دی  اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْعُمْرَةَ فَيَسَّرْهَا لَیْ وَ تَقَبَّلْهَا مِنّی  ای الله زه د عمری د ادا کولو قصد لرم ما لره ئی اسانه کړی او ته ئی قبوله کړی  مګر کله چه د مياشتی اتمه نـيـټه شی نو دا حاجی بايد بيـا د حج هغه اولـنی يعنی اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْحَجَّ فَيَسَّرْهُ لَیْ وَ تَقَبَّلْهُ مِنّی  نيت وکړی او که د حج قارن نيت ئی درلود  يعنی داچه غوښتـل ئی چه حج او عمره دواړه په يوه احرام کښـی وکړی نو بيا د داسی نيت وکړی اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْحَجَّ وَاَلْعُمْرَةَ فَيَسَّرْهُمَّا لَیْ وَ تَقَبَّلْهُمَّا مِنّی ایالله زه د حج او عمری د دواړو د ادا کولو قصد لرم ما لره ئی دواړه اسانه کړی او ته ئی دواړه قبـوله کړی  دحج قران په ټولو مواردو کښـی بايد تلبيه چه لاندی راځی ووائی يعنی تلبيه ويل د خپله وظيفه وګرځوی.له نيت څخه وروسته د داسی تلبيه ووائی  لَبَيْکَ اَللهُمَ لَبَيْکَ ، لَبَيْکَ لَا شَرِيْکَ لَکَ لَبَيْکَ ، اِنَّ الْحَمْدَ وَالنَّعْمَةَ لَکَ وَالْمُلْکَ ، لَا شَرِيْکَ لَکَ  زه حاضريم، الهی زه حاضر يم، زه حاضريم، تالره هيـڅ شريک نشته، زه حاضريم، يـقـيـناً ټول ثنـا صفت او نعمت تا لره دی، پاد شاهی تالره ده، تا لره شريک نشته. تلبيه ويل بايد خپله وظيفه وګرځوی خصوصاً وروسته له فرض لمنځونو، د سوريدو او پياده کيدو په وخت کښـی، د پورته او کښـتـه تګ په وخت، د نورو سره د روغبړ په وخت او دسهار لخوا، زنانه تلبيه بايد ورو ووائی، زنانه کولای شی چه ګنډل شوی احرام واغوندی مګر ښه يا بد بوی بايد ورنکړی. اوکه چيرته د موټر يا بل شی په واسطه مکی مکرمی ته ځی نو پـدی صورت کشی د ستا د احرام تړلو ځايونه دادی: ذوالحليفه د مدينی منوری د طرف د اوسيدونکو له پاره- ذات عرق د عراق د طرف د اوسيدونکو له پاره- جحُفه د شام د طرف د اوسيدونکو له پاره- قرن د نجدد طرف د اوسيدونکو له پاره- يلملم د يمن د طرف د اوسيدونکو له پاره دی او هر هغه څوک چه له همدی ځايونو بيت الله شريـفی لوری ته داخليـږی د هغوی له پاره هم هغه ميقاتونه دی له کومه چه داخليـږی، هغه کسان چه د ميقاتونو او د حرم شريف تر منځ اوسی هغوی بايد د حل له ځايه څخه چه د ميقات اود حرم شريف ترمنځ ده احرام وتړی، هغه کسان چه په حرم شريف کښـی دی د حج له پاره خپل احرام له خودی حرم څخه او دعمری له پاره د له حل څخه احرام وتړی، احرام بايد د ميقات څخه د تيريدو نه د مخه بايد وتړل شی اوکه څوک له ميقاته بی له احرام تړلو څخه تيـر شی په هغه دمی لازميـږی. په همدی ځايونو کشی کله چه احرام تړی بيـا نوپه پورته طريقی سره کوم چه مخکی ذکرشوه احرام به تړی. او خپل سفر ته به د بيت الله شريـفی په لور دوام ورکوی کله چه د مکی مکرمی  شهر ته ورسيدلی  نو تاسي د مسئولينو له خوا عماروته انتقال کيـږۍ  هلته به د خپل سفر اسباب ټول کيـږدی بيا به د مفرد حاجی له پاره کله چه مکی مکرمی ته په اوداسه داخل شی له مسجد حرم نه د شروع وکړی کله چه ئی سترګی په بيت الله شريـفی ولـګيدلی اللهُ اَکْبَرْ وَ لَا اِلَهَ اِلا الله   د وائی او دحجرالاسود طرف ته د اشاره کوی اوکه امکان ولری هغی ته د لاړ شی او هغه د مسح او مچ کړی که د حجر الاسود دمچ کيدو امکان نه وی په د وخت کښـی د له زوره او د خلګو له ازاره ډډه وکړی دا طواف د طواف قدوم په نوم ياديـږی او د هغو ټولومفردو حاجيانو له پاره ده کوم چه له ميقاتونو څخه داخليـږی يعنی د حرم شريف او د حل د منطقی د اوسيدونکو له پاره ندی.

دطواف طريقه داسی ده: چه اول له حجرلاسود څخه شروع کوی مخامخ بايد ورته ودريـږی تکبير د ووائی او د حجرلاسود طرف ته د ځی او بدون له دی چه له زوره کار واخلی يا نورو حاجيانو ته ازار ورکړی د امکان په صورت کښـی د حجرلاسود مچ کړی يا خپل لاسونه يا ښی لاس د په حجرلاسود کيـږ دی ا ولاس د مچ کړی او که په لاس ئی هم امکان نه در لود نو په لاس کښـی ئی که امسا يا بل شی وه هغه د په حجرلاسود ووهی او مچ د کړی که دی هم امکان نه درلود نو مخامخ د حجرلاسود ته ودريـږی لاسونه د غوږو ته يو سی او تکبير د ووائی په ظاهره کښـی د لاسونه مخ ته يوسی په زړه کښـی د لاسونه د حجرلاسود په طرف کړی په داسی حال کښـی د فـکر وکړی چه خپل لاسونه ئی پر حجرلاسود ايښـی دی او د اشاری له ختميدو وروسته د دواړه لاسونه مچ کړی (حضرت ابن عباس روايت کړی: چه حضرت رسول اکرم صلی الله عليه وسلم وفرمايل  قسم په الله جل جلاله چه پاک الله به د قيامت په ورځ حجرالاسود ژوندی کوی او دسترګو او ژبی درلودونکی به وی چه ليدلی اوخبری به کولای شی او هر هغه چا چه په حق او اخلاص بوسه اولمس کړی وی پر هغی به شاهدی ورکوی  وروسته د حجرلاسود له ښی طرف څخه چه دروازه ده حرکت وکړی په داسی حال کښـی چه کعبه شريـفه ئی چپ طرف ته وی ځی او د حطيم  له شا څخه بايد تير شی که د يمانی رکن څخه نـږدی تيريده هغه د مسح کړی بيا کله چه حجرلاسود ته ورسيده نو هغه د د امکان په صورت کښـی مسح کړی په همدی باندی د طواف يوه دوره تکميله کيـږی او په همدی شانی اوه دوری تکميل کوی چه طواف د حجرلاسود په مسح شروع او دهغی په مسح ختميـږی. دطواف لمړۍ درۍ دوری ليـږ څه په تيـزی سره بايد وشی او پاته د په عادی حالت سره وشی، په هر طواف کښـی د حجرلاسود مچ کول سنت دی دا په داسی حال کښـی دی چه نورو خلکو ته اذيت ونه رسيـږی او که د اذهام او ګـڼـيـګونی له کبله د هغی مچ کول سخت وو نو کله چه د حجرلاسود مقابل ته رسيـږی اللهُ اَکْبَر د وائی او په لاس د حجرلاسود ته اشاره کوی او تيريـږی دی د طواف په وخت کښـی دی د ماثوره دعاګانی او يا نوری مشروع دعاګانی کوی د طواف له خلاصيدو وروسته د  د مقام ابراهيم عليه السلام شاته او يا د جومات په هر مناسب ځای کښـی چه وی هلته د دوه رکعاته د طواف لمونځ چه واجب دی ادا کړی په اول رکعات کښـی قُلْ يَا اَيُهَالْکَفِرُون او په دوهم رکعات کښـی د قُلْ هُوَّاللهُ اَحَدْ ووائی بيا د  د آب زمزم لوری ته ولاړشی او اوبه د وڅښـي  او دا دعا د ووائی  اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اّسْئَلُکَ عِلْمًا نَافِعًا وَ رِزْقًا وَاسِعًا وَ شِفَاء مِنْ کُلِ دَاء وَسَقِيْم  ای الله له تا څخه غواړم نافـع علم، پراخه روزی او صحت له هره درده او مرضه، چه له دی وروسته سعی لازمه ده او دصفاد غونډۍ لوری ته چه د آب زمزم د اوبو دڅښلو د ځای ښی طرف ته دی ولاړ شی او دا آية وائی اِنَّ الْصَفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَا ئِرِاللهِ  په صفا کښـی دی مخامخ کعبی شريـفی ته ودريـږی او دا تکبير د ووائی اللهُ اَکْبَرْ  لَا اِلَهَ اِلا اللهُ   نو له صفا څخه شروع او د مروه لوری ته حرکت کوی او کله چه شين رنګی خط ته چه په ديوال کـيـښل شوی ( زرغون نيونونه دی) ورسيـږی منډه د شروع کړی تر څو چه بل شين رنګی خط ته چه په ديوال کيښل شوی ورسيـږی بيا د په عادی حالت حرکت اختيار کړی اوکله چه اخرته ورسيـږی دا مروه ده هلته د بـيا مخامخ کعبی شريـفی ته ودريـږی او اللهُ اَکْبَرْ  لَا اِلَهَ اِلا اللهُ   ووائی او له دی ځايه د بيا د صفا طرف ته حرکت وکړی شنه خطونه او پخوانی ترتيب د په نظر کښـی ونيسی دا حرکت يعنی له صفا تر مروه په يوه دور حسابـيـږی او له مروه څخه بيا تر صفا بل دور حسابـيـژی کله چه صفا ته ورسيده يـعنی دوهم دور تکميل شو نو بيا د لکه د مخکی په شان تکبير ووائی او د مروه طرف ته د حرکت وکړی چه په پورته ترتيب بايد اوه دوره مکمل شی نو سعی پوره کيـږی د سعی په وخت کښـی بايد ماثوره دعاګانی او يا نوری دعاګانی وويل شی زنانه د شنو خطونو په منځ کښـی منډی نه وهی او عادی تګ د کوی د سعی له خلاصيدو وروسته د جومات ته ولاړ شی او دوه رکعاته د شکرانی لمونځ د وکړی.دلـته د حاجی مفرد طواف قدوم او دقران او متمتـع عمره خلاصيـږی له دی وروسته متمتـع حاجی خپل سر خری ئي عادی لباس اغوندی خپل عبادت او لمنځونو ته په کعبه شريـفه کښـی دوام ورکوی او تر اتمی نيټی د ذالحجة پوری په مسجد الحرم شريـف کښـی عبادت او عمری کوی حاجی قران له خپله ځانه څخه احرام نه لری کوی بلکه په هغه احرام کښـی خپل عبادت کوی.ګرانو اومحترمو داشپی او ورځی موګ او تاسوته ډيری کمی په لاس راځی  هغه حاجی صاحبان چه د لمړی ځل له پاره حج ته تللی  وی کله چه بيـرته خپلو کورونو ته راشی نو بيـا ارمان کوی چه آی کاش ما هلته ډير ختمونه، نفلونه، دالله تعلی د ميلمنو خدمت، عمری او نور عبادتونه کړی وی  نو تاسو محترمو همدا موقـع له لاسه مه ورکوی کوشش وکړی چه هميشه په حرم شريف کشی تشريف ولری د حرم شريف نظافت فضليت په نظر کشی ونيسی هلته بيځايه خبری، د نورو له ازارولو او له ټولو ناپسنده کارونو څخه ډډه وکړۍ.

په حج کښـی ممنوعات: هغه ممنوعات چه د هغو په کولو سره د پسه حلالول لازميـږی:

د عطرو وهل په کومه پوره عضوه د بدن، رنګ کول په نـکريـځو يا بل شی اوکه داسی ئی په سر ووهی لـکه ليمڅی چه پر هوار کړی نو دوه پسونه بايد حلال کړی، د زيـتـون يا نورو غوړو وهل په کومه پوره عضوه د بدن، د ګنډل شويـو کاليـو اغوستـل دوه لس ساعته پرله پسی، دوه لس ساعته پرله پسی د سر يا مخ پـټـول ، د سر ګيـری يا د ترخګ يا دنامه لاندی د ويـښـتـانو د څلورمی حصی خريل، حجامت کول يا د حجامت د ځای خريل، د پـنـځو يا زياتو نو کانو پريـکول، د قدوم يا وداع طواف کول د جنابت يا دحيـض او نفاس په حالت کښـی يا بي اودسه فرضی طواف کول، بی او دسه طواف او سعی د عمری کول مګر که له مـکی مـکرمی څخه د باندی نه وی وتلی نو اودس د وکړی او له سره د هغه را وګرځوی پدی صورت کښـی د پسه حلا لول ندی ضرور، مـخـکی له لمر وليدو څخه له عرفاته وتل، په مزدلـفه کښـی نه دريدل يا مـخـکی له سهاره له هغی څخه وتل، د ټولو جمرو يا د يوی ورځی د جمرو ترک کول، د جمرو له ويشتلو مخکی قربانی کول يا مخکی له قربانی د سر خريل يا د سر خريل  دحرم له ساحی څخه د باندی ياد اختر د ورځو څخه وروسته دسر خريل په حرم کښـی او که خپل سر وروسته د اختر له ورځو څخه او د حرم له ساحی څخه د باندی وخريی نو دوه پسونه بايد ذبح کړی او که عمره يی کوله اوپه خارج د ساحی کښـی يی سر وخريـيـه نو بيا يو پسه پر لازميـږی، له خپلی ښځی سره مجامعت مخکی له فرضی طواف څخه او که حاجی قران مخکی د عرفات له دريدو څخه او مخکی له څلور څرخه د عمری څخه جماع وکړی حج او عمره ئی دواړه فاسديـږی دوی د ټول مناسک داسی پر ځای کړی لکه چه فاسد نه وی او په راتلونکی کال کښـی د بيرته قضائی چه حتمی ده له سره را وګرځوی، که څوک په عرفات کښـی له دريدو او له سر خريلود مخه حاجی قران مجامعت وکړی نو يو غويي او يو پسه او يا يو اوښ او يو پسه ذبح کړی اوکه حاجی تمتـع يا حاجی مفرد دا کار وکړی نو يو غويي او يا يو اوښ د ذبـح کړی، که حاجی تمتـع يا حاجی مفرد مـخـکی د عرفات له دريدو څخه مجامعت وکړی نو حج ئی فاسد يـږی دوی د ټول مناسک داسی پر ځای کړی لـکه چه فاسد نه وی پسه د هم ذبـح کړی او په راتلونـکی کال کښـی د بـيـرته قضائی چه حتمی ده له سره را وګرځوی، که فرضی طواف د جنابت په حالت کښـی وشی د غوايي يا اوښ ذبـح ضروری ده، که سړی خپل عورت د ښځی له عورت سره وموښی يا ئی مچ کړی که انزال شی يا نشی د پسه ذبـح پـر لازم دی، د فرضی طواف ځنډول د اختر له دريمی ورځی څخه او يا د فرضی طواف درۍ يا زياتی دوری نـکول، دطواف وداع پريـښـودل، د صفا او مروه تر منځ د سعی پريـښـودل چه اول درۍ ځله بايد ګړندی ولاړ شی، بدون له عذره په سپارلۍ طواف او سعی کول، طواف بدون د حجرالاسود له مقابله له بل ځايه شروع کول او دهغه بـيـرته نه ګرځول، په طواف کښـی له حـطيـم څخه تيريدل او دهغه بيرته نه ګرځول، د طواف په وخت کشـی د سترعورت څلرمه حصه لوڅيدل اوکه دو باره طواف وکړی دمی نه لازميـږی.

عمره

عمره په لغات کښـی زيارت ته وائی اوپه شريعت کښـی احرام، طواف د کعبی، دصفا او مروه تر منځ سعی، خريل يا لنډول دسر د ويښتانو، چه اول دوه ئي فرض او وروستـنی ئي واجب دی عمره کول په ټول عمر کښـی يو ځل د هغه چا له پاره چه قدرت ئی ولری سنت مؤکـد دی.

د عمری کولو طريـقه داسی دی چه له ميقاته څخه احرام تړل کيـږی، اکثره حاجي صاحبان تـنـعـيـم شريـف ته چه هلته د بي بي عايشی رضی الله تعلی عنها جومات دی ځی غسل يا اودس کوی اويا په خپلو عمارو کشی غسل او اودس کوی اوپه همدی ځاي ( تنـعيـم شريـف) کشی دوه رکعاته لمونځ کوی او داسی نيت کوی  اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْعُمْرَةَ فَيَسَّرْهَا لَیْ وَ تَقَبَّلْهَا مِنّی  ای الله زه د عمری د ادا کولو قصد لرم ما لره ئی اسانه کړی او ته ئی قبوله کړی ور وسته لکه چه د حج په مراسمو کښـی ذکر شول  چه د تلبـيـی په ويلو سره محرم کيـږی کله چه مکی ته داخل شو اوه دوری طواف کوی د مقام ابراهيم عليه السلام شاته دوه رکعته لمونځ د زمزم د اوبوڅشل او بيا اوه دوری د صفا او مروه تر منځ سعی کوی لکه چه د حج په مراسمو کښـی ذکر شول  له سعی څخه وروسته خپل سر خرئي او يا ويښتـان لنډوی چه له همدی سره ئی عمره پای ته رسيـږی او له احرامه څخه وځی.

په احرام کښـی منـع شوی: بيـځايه اوپـوچی خبـری- فسق کول- جنګ جګړی کول- ښکار کول- ښکارته اشاره کول- بل چا ته ښکار ور ښودل- کميس پرتوګ يا دنورو ګنډل شويو شيانو اغوستل- بدون له چپلکو د موزو يا دست کشواغوستل- د سريا مخ پټـول- خولۍ په سرکول- دعطرو وهل- د سر ګيری يا د بدن د نورو ويښتـانو لنډول يا خريل- د نوکانو پريکول- د رنګه کاليو اغوستل. مګر زنانه کولای شی چه ګنډلی لباس واغوندی او سر پټ کړی اما مخ بايد پټ نکړی، چا چه احرام تړلی وی هغه غسل کولای شی مګرپه صابون يا بل شی ځان نشی مينځلای او همدارنګه کولای شی چه د خپل ځان له پاره سايبان جوړ کړی.

ټول ممنو عات چه د حج په برخه کښـی ذکرشوي په عمره کښـی هم هغه بايد مراعات کړی او له ممنوعه کارونو څخه صرف نظروکړی، په عمره کښـی طواف قدوم او طواف وداع نشته نو طوافونه که هر څومره کوی ثواب لری، د عمری کولو له پاره وخت ندی تعين شوی په هر وخت کښـی ثواب لری مګر د روزی مبارکی په مياشت کښـی ئی ثواب د حج برابر دی مګر عمره کول له نهمی نيټی د ذی الحجی څخه تر اخره د ايام تشريق پوری مکروه ده

منی او عرفات ته تګ: د ذالحجة په اتمه نيټه حاجی متمتـع خپل احرام په مسجد الـحرم شريـف کښـی تړی دوه رکعاته لمونځ کوی اود حج نيت داسی کوی اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْحَجَّ فَيَسَّرْهُ لَیْ وَ تَقَبَّلْهُ مِنّی  ورسته ټول حاجيان  تلبيه وائی او منی ته داخليـږی په منی کښـی د عرفی د ورځی تر لمر ختو پوری اقامت کوی(اوسی) يعنی د اتمی نيټی د ماسپښين، مازديـګر، ماښام، ماخستن او د نهمی نيټی (د عرفی د ورځی) دسهار لمونځ په منی (مسجد خيف)کښـی اداکوی، کله چه د عرفی په ورځ لمر څريـکه ووهی نو ګران حاجی صاحبان د عرفات ميدان ته حرکت کوی کله چه لمر زوال وکړی له امام سره د ماسپښيـن او مازديـګر لمنځونه په يوه اذان او جلا جلا اقامتونو سره ادا کوی (چه ديته جمع تقديم وائي) لکه څرنګه چه هلته اذدهام زيات وی نو که چا خپل لمونځ په تنهائی په خيمه کښـی اداکاؤ هغه د هر لمونځ په خپل وخت سره ادا کړی له لمانځه وروسته د دريدو ځای ته ځی حاجی صاحبان بايد په ياد ولری چه په عرفات کښـی يو ځای ده چه بطن عرنه نوميـږی او د عرفی د جومات لويديـز(غرب) لوری ته ده هلته بايد ونه دريـږی دلته غسل کول مستحب دی تر لمر وليدو پوری د دعاګانی کړی د جبل الرحمة ته نيـږدی دريدل مستحب دی هر څومره چه کولای شی بايد ودريـږی او دعاګانی دی کوی او که په خيمه کـښی هم وی بايد په عبادت مشغول وه اوسی.

مزدلـفی ته تګ: کله چه لمر وه وليده بايد له عرفات څخه مزدلـفی ته حرکت وکړی د ماښام لمونځ په عرفات يا د مزدلـفی په لاره کښـی نه ويل کيـږی بلکه کله چه مزدلفی ته ورسيده نو د ماخستن او ماښام لمنځونه دواړه په يوه اذان او اقامت په جمعی کوی  چه ديـتـه جمع تأخير وائی که چا د ماښام لمونځ په لاری کړی وی هغه صحيح ندی بلکه له سره به ئی کوی په مزدلـفـه کښـی تر سپـيده چاوده پوری شپه تيـروی د شپی له خوا بايد اويا دانی تيګی (ډبری) راټولی کړی د شيطان ويشتلو لپاره او بـيا په تياره کښـی لمونځ په جمعی سره کوی وروسته دريـږی او تر لمرختو پوری د پاک الله جل جلا له ذکر او دعاګانی کوی البته په مزدلفه کښـی يو ځای ده چه بطن محسر نو ميـږی هلته بايد ونه دريـږی.

منـی ته تګ: کله چه لمر ختو ته ليـږ وخت پاته شی له مزدلـفـی څخه بايد منی ته حرکت وکړی په لاره د په زوره تلبيه او تسبيح وائی منی ته چه ورسيده خپل کالی د په خيمه کښـی کيـږدی او پخپله دی جمری ويشتلو لپاره جمری عقبی ته ولاړ شی او هغه(جمره عقبه) د اوه تيګی (ډبری) وه ولی په داسی حال کښـی چه ښی لاس ئی مکی ته او چپ لاس ئی جمری ته وی تلبيه ويل د بس کړی هره تيګه د په غټه ګوته کيـږدی او د سبابی ګوتی په واسطه دی د شيطان طرف وولی هره تيګه چه ولی بايد تکبير بِسْمِ اللهِ اللهُ اَکْبَرْ رضیَ للِرَّحْمَنِ وَرَغْمَا لِلشَيْطَانِ دالله په نوم شروع کوم، چې دټولو نه لوئې دی، ترڅو شيطان ذليل شى ووائی تيګه بايد د شيطان تر نږدی ور ورسيـږی که شيطان پر ونه ويشتـل شی پروانلری محترمو د شيطان ويشتلو په وخت کشی کله مو چه سترګی په شيطان ولګيدلی هغه مه وهلی او ليـژ نور هم مخی ته ولاړ شی ځکه په اوله کشی ټول حاجيان کوشش کوی او وارخطا وی نو په جمرو ويشتلو شروع کوی در حاليـکه چه له جمری څخه لا نوی تير شوی دده تيګی خلا صي او اذ دهام کميـګی او په ډيره اسانی کولای شی چه جمره وولی. په غټو تيګو يا پرچپلکو اونورو شيانو ويشتـل صحيح ندی له شيطان ويشتلو څخه وروسته هلته نه دريـږی او د قربانی لپاره دی د شکرانی په خاطر قربانی وکړی بعد له قربانی څخه د خپل ويښتان ټول کم کړی يا د سر وخريی البته په ساحه د حرم کښـی او که له هغه څخه په خارج ساحه کښـی ئي وخريي په هغه دمی لازميـږی حاجيان کولای شی چه د هغه چا په واسطه خپل ويښتان وخريي چا چه مخکی خريلی وی او د چا سر چه ويښـتـان ونلری هغه د دخريلو شی په خپل سر تير کړی څوک چه حج مفرد کوی په هغه قربانی نشته مګر کول ئی مستحب دی له دی څخه وروسته پر حاجی بدون له ښځی (ماينی) څخه نور شيان لکه ګنډلی کالی اغوستل، عطر وهل، نوکان پريـکول اوداسی نور روادی،  بياد حاجی د فرضی طواف په خاطر مکی مکرمی ته ولاړ شی او فرضی طواف د ادا کړی په داسی حال کښـی چه په عادی تګ سره بايد طواف وکړی که په همدی ورځ ئی طواف نشو کولای د اختر په دوهمه يا دريمه ورځ ئی بايد وکړی يعنی فرضی طواف د اختر د اولی ورځی له لمرختو څخه شروع او د دريمی ورځی د لمر وليدو څخه دمخه بايد وشی مګر د اختر په اوله ورځ بهتره ده او که ئی ونکړ دمی پر لازميـږی له فرضی طواف څخه ورسته د دوه رکعاته لمونځ وکړی او بيرته د منی ته ولاړ شی له دی څخه وروسته ښځه (ماينه) هم ورته حلا له ده که چا بعد له طواف قـدوم څخه د صـفـا اومـروه تر منځ سعی کړی وی  د فرضی طواف په وخت کشـی د پهلوانه تګ نکوی او همدارنګه د صفا او مروه تر منـځ  سعی هم پر هغه لازمه نده مګر بهتره ده کله چه د حج نيت ئی د ذالحجة په اتمه نيټه  وکړ نو طواف او د صفا اومروه تر منځ د سعی وکړی او د اختر په ورځ د صرف فرضی طواف وکړی (فتح القدير او هدايه) د اختر په دوهمه او دريمه ورځ بيا هم د لمر له زواله وروسته د شيطان ويشـتـلـو لپاره ځی او له خپله ځانه سره هره ورځ يويشت دانی تيګی اخلی اول د جمره صغرا چه مسجد خيف ته نيـږدی دی لکه چه  پورته ذکر شول وولی بيا دی جمره وسطی او له هغه څخه وروسته د جمره عقبی وولی د اولی جمری له ويستـلو وروسته د هغی ښی طرف ته ځی او دوعاکوی په همدی ترتيب ددوهمی جمری له ويشتـلو وروسته هم مګر ددريمی جمری له ويشتـلو وروسته نه دريـږی بلکه په لاره ځی او دوعا کوی د دريمی ورځی له جمرو ويشـتـلو وروسته کولای شی چه مکی ولاړ شی او که د بلی شپی لپاره په منی کښـی پاته شی نو په پاته يوويشت تيګو د په څلورم د اختر بيا درۍ واړه جمری وولی يعنی د اختر په دريمه ورځ که له لمر وليدو د مخه له منی څخه ولاړ نشی نو د جمرو څخه د مخه تګ له منی څخه مکروه دی نو د اختر په څلرمه کله چه صبح صادق طلوع وکړی يعنی سپيدی وچوی او دی پر منی کښـی وی پر ده د ټولو جمرو ويشتـل واجب دی چه د لمر له زواله شروع او د لمر وليدو د مخه بايد داکار وکړی.د تاسو حج د الله تعلی قبول کړی نو تسو حاجيان شوی او له مکی مکرمی څخه له تګه تر مخ تاسو بايد طواف وداع وکړۍ

طواف وداع: دمنی څخه له راتګ وروسته د حج مراسم په طواف وداع سره خلاصيـږی او دا د هغو کسانو لپاره دی کوم چه له ميقات څخه د باندی سيمو څخه راځی واجب دی چه له همدی طواف څخه وروسته کولای شی چه خپل ټاټوبی يا وطن ته ولاړشی او دحج مراسم پای ته رسيـږی په طواف وداع کښـی تيـز تګ  او دصفا او مروه تر منځ سعی نشته له طوافه څخه وروسته د بيت الله شريفی سره او له ملتـزم، حجرالاسود او مقام د حضرت ابراهيم عليه السلام سره د خدای په امانی وکړی او په عاجزی دی له پاک الله څخه د بيا زيارت او حج کولو استدعا وکړی د زم زم اوبه د وچښـی خپله سينه د په ملتـزم وموښـی له پاکه ذاته د خپل حاجتونه غواړی او دامکان په صورت د خپل مخ د بيت الله شريفی ته کړی او په شاشا تګ د له حرم شريف څخه را ووځی، الله تعلی د زموګ ټولو مسلمانانو نصيب د حج په مراسمو کښـی وکړی     آمين يا رب العالمين

ياداشاتـونه: که څوک له ميقاته احرام وتړی او طواف قدوم ونـکړی او عرفات ته ولاړ شی هغه له طواف قدوم څخه بی برخی کيـږی، هر حاجی بايد د اختر د اولی ورځی له لمر ختو د مخه ځان عرفات ته ورسوی، بايد ذکر کړو چه د نارينه او د ښځو حج يو شان دی صرف زنانه خپل سر نه لوڅوی، خپل مخ په څادر يا نقاب نه پـټـوی، تلبيه په زوره نه وائي، په طواف کښـی رمل نه کوی، د صفا او مروه تر منځ په شنو خطونو کښـی منډی نه وهی، خپل سر نه خری ئی بلکه ويښتـان لنډوی. زنانه که د حج په خاطر په حيض يا نفاس کښـی احرام تړلی وی يا وروسته له احرام تړلو څخه حايـضه شی او تر اتمی نيـټی د ذی الحجی پوری پاکه نشی نو طواف قدوم د نه کوی منی ته د ولاړه شی او د حج ټول مراسم د پر ځای کړی او کله چه پاکه شی نو کله چه ئی غسل وکړ له هغه وروسته د طواف اجازه دی او طواف د وکړی او که وروسته له طـوافه حايـضه يا نـفاسه شی او وطن ته دحرکت وخت ئی راشی نو طواف وداع د پريـږدی.

حج قران

په يوه احرام کښـی حج او عمره کول نسبت حج مفرد او حج تمتع ته زيات ثواب لری چه دی حج کونکی ته حاجی قارن ويل کيـږی، قارن له ميقاته څخه د حج او دعمری احرام يو ځای تړی او وروسته له دوه رکعاته لمونځ څخه داسی نيت کوی اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْحَجَّ وَاَلْعُمْرَةَ فَيَسَّرْهُمَّا لَیْ وَ تَقَبَّلْهُمَّا مِنّی ایالله زه د حج او عمری د دواړو د ادا کولو قصد لرم ما لره ئی دواړه اسانه کړی او ته ئی دواړه قبوله کړی  وروسته تلبيه وائی چه له تلبيي ويلو چه د همدی له ويلو سره نور په احرام کښـی داخل شو، کله چه مکی مکرمی ته داخل شو نود عمری په طواف د شروع وکړی د احرام ښی طرف دی د خپل ښی تخرګ(بغل) لاندی تير کړی او په چپه اوږه د واچوی چه ښۍ اوږه ئی لوڅه پاته کيـږی د طواف په اولو دريو دورونو کښـی د لـکه چه د حج په برخه کښـی ذکرشول رمل(ګړندی تګ) وکړی او پاته څلور دورونه دی په عادی تګ وکړی بيا د صفا او مروه تر منځ سعی کوی چه دا ټول افعال د عمری دی چه له سعی څخه وروسته بيرته طواف قدوم شروع کوی او بيا سعی کوی چه داطواف او سعی د حج په خاطر دی او لکه د حاجی مفرد په شان چه پخوا ذکرشول ټول مراسم سرته رسوی او له هغه وروسته په احرام کښـی پاته کيـږی تر هغو چه د ترويه په ورځ منی ته ځی او متباقی ټول افعال لکه اقامت په منی کښـی، په عرفات او مزدلفه کښـی دريدل او نور ټول فعلونه لکه د حج په حصه کښـی چه ذکر شول  تر طواف د اختر د ورځی سرته رسوی او همدارنګه په قارن باندی د اختر په ورځ بعد له ويشتلو د جمری کبری څخه قربانی پر واجبه ده ځکه چه دوه نسکه(حج او عمره) ئی يو ځای کړی دی ورسته د سر ويښـتـان کموی او يا ئی خريي او د حج او عمری له احرامه څخه نور وځی اوده ته بدون له ښځی(ماينی) څخه نور کارونه حلا ليـږی چه هغه هم بعد له طوافه څخه ورته رواکيـږی که قارن د قربانی پيسی ونلری نو د عرفی تر ورځی پوری دی درۍ ورځی روزه ونيسی اوکله چه خپل کورته ورسيده يا د هغه څخه د مخه د اوه ورځی نور هم روزه ونيسی چه ټولی لس ورځی شی اوکه د عرفی تر ورځی ئي درۍ ورځی پوره نشوی اوپراختر شو نو بايد حتمی قربانی وکړی او که څوک ځان قارن کړی اما مکی مکرمی ته ولاړ نشی او عرفات ته ولاړشی د حج قران قربانی پر ده نه کيـږی مګر د عمری په ترک کولوسره قضائی د عمری او دمی لازميـږی.

حج تمتع

که څوک د حج او عمری د دواړو نيت ولری او وغواړی چه د حج او عمری تر منځ احرام مات کړی نو ديـته حج تمتـع ويل کيـږی او نيت ئی داسی دی  اَلَّهُمَّ اِنِّیْ اُرِيْدُ اَلْعُمْرَةَ فَيَسَّرْهَا لَیْ وَ تَقَبَّلْهَا مِنّی  ای الله زه د عمری د ادا کولو قصد لرم ما لره ئی اسانه کړی او ته ئی قبوله کړی  لکه چه د عمری په بحث کښـی ذکرشول خپله عمره تکميلوی وروسته بدون له احرامه څخه په مکه مکرمه کښـی اوسيـږی او خپل عبادت کوی مګر کله چه د ترويه ورځ (اتمه د ذی الحجه) راورسيـږی د حرم له منـطقی څخه د حج په خاطر احرام وتړی او ټول مناسک د لـکه د حج مفرد په شان بايد تـکميل کړی اوکله چه د اختر په ورځ جمری کبری ئی وويشتله نو ددی په خاطر چه دوه نسکه ئی په ځای کړی قربانی د وکړی.

الله تعلی د موږ اوتاسوته توفيق راکـړی

نياز محــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــمد نياز

ايام تشريق: د ٩ ذوالحجې دسهار نه تر ١٣ دذوا لحجې تر مازيګره پورې

يوم الترويه: دذوالحجې داتمې ورځې نه شروع کيژی

يوم عرفه :دعرفې ورځ، په کومه ورځ چې حاجيان صاحبان دعرفات په غونډۍ خيژى يعنې دذوالحجې نهمه ورځ

يوم النهر: په کومه ورځ چې حاجيان صاحبان قربانۍ کوى دې ته يوم النهر وائى

ميقات: دمکه معظمه څلورو غاړو ته په نښه کړی شوى مقامات دى ، له کومه ځايه چې حاجيان دعمرې يا حج نيت کوى

حرم: هغه په نښه شوی حدود دی چه دمکه معظمې څلورو خواؤ ته تر څه لری اندازی پوری په نښه شوی ځمکی دی چه په داخل ددی ساحی کښی ښکار کول، ونې، بوټې او واښه پريکول منع دى

سعى :دصفا او مروه په مينځ تګ راتګ ته وائى

رمى دشيطانانو ويشتل

هدى هغه څاروی کوم چې دقربانۍ دپاره وقف شوی وى

قصر يا حلق دسر خرئيل يا ويښته پريکول کول 

دحج ورځې د ذى الحجې د اتمې نيټې نه تر ١٢ پورې ورځو ته دحج ورځې يا ايام الحج وئيل کيږى

په منى کښې دا دعا لولی اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ السَّمآءِ عَرْشُهُ، اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ الّاَرْضِ قُدْرَتُهُ، اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ الْقِيَامَةِ هَيْبَتُهُ، اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ الْقَبْرِ قَضَاؤُهُ، اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ الْجَنَّةِ رَحَمَتُهُ،  اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ جْهَنَّمَ سُلْطَانُهُ،  اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ فِيْ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ سَبِيْلُهُ، اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِيْ لَا مَفَرَّ وَ لَا مَلْجَآ اِلّآ ِالَيْهِ ترجمه(( پاکى ده هغه ذات لره دچا عرش چې په اسمان کښې دی، پاک دی هغه ذات دچا چې ځائې زمکه کښې دی، پاک دی هغه ذات دچا لاره چې په سمندر کښې ده، پاک دی هغه ذات دچا حکمرانى چې په اور باندې ده، پاک دی هغه ذات دچارحمت چې په جنت کښې دی، پاک دی هغه ذات دچا چې اخرى حکم په قبر کښې ظاهر دی، پاک دی هغه ذات دچا حکم چې په هوا باندې دی، پاک دی هغه ذات چا چې اسمان پورته کړيدی، پاک دی هغه ذات چاچې زمکه غوړولې ده، پاک دی هغه ذات دچا نه بغير چې نه کومه مددګاره شته او نه دپناه ځای                                                                                              

غار حرا: په کوم کی چه د اول ځل لپاره په حضرت رسول اکرم صلی الله عليه وسلم وحی نازل شوی ده.

جبل ثور: په کوم کی چه حضرت رسول اکرم صلی الله عليه وسلم او ابوبکر صديق  رضی الله تعلی عنه د حجرت په وخت کی له کفارو څخه پټ شوی وه.

مسجدخيف: په منی کشی ده او حديث شريف دی چه دلته اويا پيغمبرانو لمونځ کړی.

په مکه مکرمه کشی کورونه: دابوسفيان کور، دبيبی خديجی رضی الله تعلی عنها کور، ددحضرت علی کرم الله وجه کور او د عبدالله بن عبدالمطلب کور.

درود شريف : او دا هم هغه درود شريف دى چي يو وار(ځل) ويل يې د لسو لکو وارو ويلو ثواب لري : اَللَّهُمَّ صَلِّ وَ سَلِمْ وَ بَارِکْ عَلَي سَيَّدِنَا مُحَمَّدٍ وَّ عَلَي اَلِهِ کَمَا لاَ نِهَايَةَ لِکَمَالِکَ وَ عَدَّ کَمَالِهْ .

3 responses

30 03 2009
Niaz Mohammad Niaz

20 04 2009
Zahid

Dear Niaz,

I am the student of university ,it is given to me a topic about ښځی حج بی له محرم سړی for this Iwanna to have complete information from in this regards ,

I wish I will get it from you kind,

13 08 2016
صفی الله پیمان

مننه ژوندی اوسی دیر شه معلومات و الله ج د اجر درکی او الله ج د هر مسلمان حج نصیب کی
تاسو تول ووایی
آمین

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / بدلون )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / بدلون )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / بدلون )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / بدلون )

Connecting to %s




%d bloggers like this: